Vì sao van cổng ren inox luôn mở hoàn toàn khi vận hành?

Vì sao van cổng ren inox luôn mở hoàn toàn khi vận hành? Iteka chia sẻ nguyên lý thiết kế, rủi ro khi dùng sai và gợi ý lựa chọn van phù hợp cho hệ thống.

Thực trạng vận hành van cổng ren inox trong hệ thống đường ống hiện nay

Trong hệ thống đường ống inox công nghiệp, không ít trường hợp van cổng ren inox nhanh xuống cấp, kẹt ty hoặc rò rỉ mặt làm kín dù vật liệu tốt và lắp đặt đúng tiêu chuẩn. Nguyên nhân phổ biến không nằm ở chất lượng van mà đến từ cách sử dụng. Van cổng luôn được khuyến nghị vận hành ở trạng thái mở hoàn toàn và đây không phải kinh nghiệm truyền miệng mà xuất phát trực tiếp từ bản chất thiết kế và cơ chế dòng chảy của loại van này.

Bản chất thiết kế của van cổng ren inox quyết định cách vận hành

Để hiểu vì sao van cổng cần mở hoàn toàn khi làm việc, cần quay lại cấu tạo và nguyên lý cơ bản của loại van này. Thiết kế ban đầu của van cổng đã định hướng rõ cách nó nên được sử dụng.

Cấu tạo và đặc điểm dòng chảy

Van cổng đóng mở bằng cách nâng hạ một cánh van dạng tấm theo phương vuông góc với dòng chảy. Khi van mở hoàn toàn, cánh van được kéo thoát hẳn khỏi tiết diện ống. Lúc này lưu chất đi thẳng theo trục đường ống, gần như không đổi hướng và không bị bóp tiết diện, nhờ đó tổn thất áp suất rất thấp và dòng chảy ổn định.

Không phù hợp cho điều tiết lưu lượng

Van cổng không có vùng làm việc ổn định ở trạng thái mở một phần. Khi cánh van nằm trong dòng chảy, mép cánh trở thành vật cản trực tiếp khiến lưu chất va đập và tạo xoáy mạnh. Vì vậy van cổng không được thiết kế để điều tiết lưu lượng.

Điều gì xảy ra khi vận hành van cổng ở trạng thái mở một phần?

Nhiều hệ thống vẫn có thể vận hành tạm thời khi van cổng mở hé. Tuy nhiên những hư hại nghiêm trọng thường xuất hiện sau một thời gian sử dụng.

• Xói mòn cánh van và mặt làm kín.
  • Khi van mở một phần, lưu chất tập trung va đập vào mép cánh van. Dưới tác động của tốc độ dòng cao, hiện tượng xói mòn cục bộ xảy ra nhanh chóng khiến mặt làm kín mòn không đều và khả năng đóng kín suy giảm.
• Rung lắc và nhiễu dòng chảy.
  • Dòng chảy bị bóp và đổi hướng đột ngột tạo ra xoáy và rung. Rung động truyền lên ty van và thân van làm ren ty nhanh mòn và các bộ phận cơ khí xuống cấp.
• Van nhanh hỏng dù vật liệu tốt.
  • Ngay cả van cổng inox 304 hay 316 cũng không tránh khỏi hư hỏng nếu vận hành sai cách. Đây là lỗi sử dụng chứ không phải lỗi vật liệu.

Vì sao mở hoàn toàn là trạng thái an toàn nhất cho van cổng ren inox?

Khi van cổng được mở hoàn toàn, các nhược điểm kể trên gần như được loại bỏ.

• Bảo vệ bề mặt làm kín. Cánh van không nằm trong dòng chảy nên bề mặt seat không chịu va đập trực tiếp, giúp tăng tuổi thọ gioăng hoặc bề mặt kim loại.
• Giảm tải cho ty van và bộ truyền động. Không có rung lắc nên ty van làm việc ổn định, ren ít bị mài mòn. Điều này đặc biệt quan trọng với các van kích thước lớn.
• Hệ thống vận hành ổn định. Áp suất và lưu lượng không bị biến động bất thường, giúp hệ thống dễ kiểm soát và giảm nguy cơ sự cố.

Vị trí lắp đặt điển hình của van cổng trong hệ thống công nghiệp

Trong công nghiệp, van cổng thường được lắp tại các vị trí chỉ yêu cầu hai trạng thái vận hành là đóng kín hoàn toàn hoặc mở hoàn toàn, không phát sinh nhu cầu điều tiết lưu lượng. Các trường hợp điển hình gồm:

• Tuyến ống chính của hệ thống cấp nước, hơi hoặc chất lỏng công nghiệp, nơi cần đảm bảo lưu lượng lớn và tổn thất áp suất thấp và khả năng chống ăn mòn trong quá trình vận hành lâu dài.

• Đường bypass dùng để chuyển hướng dòng chảy tạm thời khi bảo trì hoặc vận hành linh hoạt hệ thống.

• Đường hồi trong các hệ thống tuần hoàn, nơi van chỉ đóng/mở theo chu kỳ xác định.

• Đường xả hoặc xả đáy, yêu cầu khả năng thông dòng nhanh và triệt để khi mở van.

Ở các vị trí này, việc vận hành van cổng ở trạng thái mở hoàn toàn giúp dòng chảy ổn định, giảm mài mòn và đảm bảo đúng chức năng thiết kế của van.

So sánh nhanh van cổng với các loại van dùng cho điều tiết

Để tránh chọn sai loại van, cần phân biệt rõ vai trò của từng dòng van trong hệ thống.

Loại van	Chức năng chính	Khả năng điều tiết	Đặc điểm nổi bật
Van cổng	Đóng/mở hoàn toàn	Không phù hợp	Tổn thất áp thấp khi mở hết
Van cầu	Điều tiết lưu lượng	Rất tốt	Điều chỉnh chính xác, chịu áp tốt
Van bi	Đóng/mở nhanh	Hạn chế	Kết cấu đơn giản, thao tác nhanh
Van bướm	Đóng/mở & điều tiết tương đối	Trung bình	Gọn nhẹ, tiết kiệm không gian

Một số sai lầm thường gặp khi sử dụng van cổng

Trong nhiều dự án, các lỗi khi sử dụng van cổng thường xuất phát từ việc hiểu chưa đúng chức năng của loại van này. Những sai sót phổ biến gồm:

• Dùng van cổng để điều tiết lưu lượng, khiến cánh van chịu va đập trực tiếp của dòng chảy, nhanh mài mòn và giảm tuổi thọ.

• Vận hành van ở trạng thái mở hé trong thời gian dài, làm phát sinh rung, xói mòn mép cánh và kẹt ty van.

• Ưu tiên giá thấp ban đầu mà bỏ qua chi phí vận hành và bảo trì, dẫn đến phải thay thế sớm, gây gián đoạn hệ thống.

Khi nào van cổng không đáp ứng yêu cầu hệ thống?

Van cổng không phải là lựa chọn phù hợp trong mọi trường hợp. Những tình huống sau đây nên cân nhắc sử dụng loại van khác:

• Hệ thống cần điều chỉnh lưu lượng thường xuyên, do van cổng không được thiết kế để làm việc ổn định ở trạng thái mở một phần.

• Các tuyến ống có rung động mạnh, dễ gây mài mòn cánh van và ảnh hưởng đến độ kín trong quá trình vận hành lâu dài.

• Không gian lắp đặt hạn chế theo chiều cao, đặc biệt với van cổng ty nổi, gây khó khăn khi thao tác và bảo trì.

Trong các trường hợp này, van cầu hoặc van bướm thường là lựa chọn hợp lý hơn nhờ khả năng điều tiết tốt và kết cấu gọn nhẹ.

Hướng dẫn chọn van đúng mục đích ngay từ đầu

Trước khi lựa chọn van cho hệ thống, cần xác định rõ một số yếu tố cơ bản:

• Mục đích sử dụng van: dùng để đóng/mở hoàn toàn hay để điều tiết lưu lượng.

• Tần suất vận hành: đóng mở thường xuyên hay chỉ thao tác theo chu kỳ dài.

• Điều kiện làm việc của hệ thống: áp suất, nhiệt độ và mức độ rung động trong quá trình vận hành.

Việc làm rõ các yếu tố này ngay từ giai đoạn thiết kế giúp lựa chọn đúng loại van, tránh sai sót kỹ thuật và tiết kiệm chi phí vận hành về lâu dài.

Những câu hỏi thường gặp về vận hành van cổng

Q: Van cổng mở hé có dùng tạm được không?

A: Chỉ nên dùng trong thời gian rất ngắn. Vận hành lâu dài ở trạng thái này sẽ làm van nhanh hỏng.

Q: Van cổng inox có điều tiết tốt hơn van gang không?

A: Không. Vật liệu tốt hơn không làm thay đổi bản chất thiết kế của van cổng.

Q: Vì sao van cổng hay bị kẹt sau thời gian dài?

A: Nguyên nhân phổ biến là do vận hành mở không hết, gây mòn không đều và tích tụ cặn tại mặt làm kín.

Q: Có loại van cổng nào dùng cho điều tiết không?

A: Không. Nếu cần điều tiết, nên lựa chọn van cầu hoặc van bướm.

Mua van cổng ren inox ở đâu để được tư vấn đúng kỹ thuật?

Việc chọn đúng van không chỉ nằm ở catalogue, mà ở tư duy kỹ thuật của đơn vị cung cấp. Khi làm việc với Iteka, bạn nhận được:

1. Tư vấn đúng mục đích sử dụng
   Không bán van theo thói quen, mà dựa trên chức năng vận hành thực tế của hệ thống.

2. Sản phẩm rõ nguồn gốc, vật liệu chuẩn
   Van cổng inox đúng mác thép, đúng tiêu chuẩn, phù hợp môi trường công nghiệp.

3. CO–CQ đầy đủ theo lô hàng
   Phù hợp cho dự án, nghiệm thu và hồ sơ kỹ thuật.

4. Kho hàng sẵn, đủ kích thước
   Giảm thời gian chờ, chủ động tiến độ thi công.

5. Kinh nghiệm cung ứng cho nhiều dự án công nghiệp
   Hiểu rõ lỗi hay gặp và cách tránh ngay từ đầu.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• SĐT: 088.666.4291 (Ưu tiên liên hệ qua Zalo)
• SĐT: 088.666.2480 (Ưu tiên liên hệ qua Zalo)